Kadir İnanır ve Buket Saygı olayı cinsel tacizi bir kez daha
gündeme getirdi. Şimdi üzerinde çok konuşulan bu olayı değerlendirecek
değilim. Asıl değinmek istediğim cinsel tacizin ne olduğu ve Türk
Hukukundaki yeri.
Cinsel Taciz Nedir?
Kadını utandıracak, küçük düşürecek her türlü söz, davranış, cinsel
içerikli talep, dokunma, hepsi cinsel taciz olabilir. Örneğin
işyerinde duvarlara çıplak kadın fotoğraflarının asılması, kadının
dekoltesi ile ilgili imalarda bulunmak, bedenine kadının isteği
dışında dokunmak, kadınları sürekli aşağılayan açık saçık fıkralar
anlatmak, cinsel içerikli konuşmalar yapmak, telefonla veya mektupla
sürekli rahatsız etmek gibi. Bu listeyi daha da uzatmak mümkün.
Türk Hukukunda cinsel taciz nasıl tanımlanıyor?
Türk Hukuku'nda "cinsel taciz" diye bir kavram yok. En azından bu
biçimde ifade edilmiyor. TCK'nın 421. maddesi, "Kadınlara ve genç
erkeklere söz atanlar, üç aydan bir seneye ve sarkıntılık edenler altı
aydan iki seneye kadar hapsolunur" diyor. Yargıtay da cinsel tacizi
henüz sözlüğüne almamış. Sarkıntılığı "belirli bir kimseye karşı
işlenen ve o kişinin edep ve iffetine dokunan ani ve hareketler
yönünden kesiklik gösteren edepsizce davranışlar" olarak tanımlıyor.
Peki mesajla taciz olur mu?
Cinsel taciz ya da Kadirizm literatürüne göre "motive" etmek! Türk
Ceza Kanunu "cinsel taciz" kavramını yukarıda anlattığımız gibi
değerlendiriyor bu nedenle sadece sarkıntılıkla ilgili bir maddesi
olan TCK'mızın "cep telefonundan geçilen mesajlarla taciz"i nasıl ele
alacağı da böylece daha meçhul hale geliyor. Her zaman olduğu gibi
kanundaki açıklar suçu belirsiz hale getiriyor hatta suç olmaktan
çıkartabiliyor. Sözle taciz edersen suç ama bunu cep telefonuna mesaj
ya da e-mail göndererek yaparsan suç değil gibi komik bir durum ortaya
çıkıyor.
Bu konuda çeşitli görüşler düşünceler:
Tiyatro Sanatçısı Yılmaz ERDOĞAN:
"Ben arkadaşımdan makas alırken bu taciz diye düşünmem. Bir kadın ya
da erkek bunu bir şekilde belli eder, amacını iki taraf da hisseder.
Dekolte ve mini etek tacize davetiye çıkarır mı? Olur mu canım öyle
şey! Hala böyle düşünen insanların varlığı bile ürkütücü. İnsanlar
çıplak dolaşsa bile tacize davetiye olmaz. Ben hiçbir kadın tarafından
tacize uğradığımı hatırlamıyorum. Yoksa basın toplantısı yapardım.
Kimse beni motive etmedi yani. Ben de kimseyi motive etmedim. Etmekle
de suçlanmadım."
Yazar Fatih ALTAYLI:
"Bir iş arkadaşının yanağından makas alırken, bunun taciz
olabileceğini düşünürüm. Ama eğer birbirimizi iyi tanıyor, yıllardır
birlikte çalışıyorsak ve bu anlamda bir gönderme olmayacağı konusunda
bir kuşku yoksa, makas da alırsınız, omuzunu da tutarsınız. Mini etek
ve dekolte neden tacize davetiye olsun. Erkekler adalelerini,
popolarını, cinsel organlarını, göğüs kıllarını iyice gösterecek
şekilde giyseler, onların tacize uğramasını gerektirir mi bu? Kimi
insanlar gündüz yüzüne söyleyemediği şeyi, gece evinde telefonla
yapıyor. Çünkü belki yüzüne söylese bir tokat yiyecek. Ben taciz
etmekle hiç suçlanmadım. Taciz olduğundan şüphelendiğim zamanlar
olmuştur."
Psikiyatrist Haydar DÜMEN:
"Erkek seni beğeniyorum, seviyorum diyebilir. Bir mesajdır bu,
çağrıdır. Estetik boyutlarda bir-iki kez yapılabilir. Ama karşı taraf,
beni arama, dediği andan itibaren tacize girer. Kişi vardır, hayatta
kimsenin omuzuna dokunmaz, kimi de görür görmez dokunur, avucunda
tutar elini. Herşeyi taciz diye algılamayalım. O zaman sosyal
ilişkiler allak bullak olur. Bunun en ilerisi insanları çarşafa
sokmaya götürür. Bir de kadınlarda bu tür bir paranoya oluşturabilir.
Ben tacize uğradım mı? Ben psikiyatrım, hastalar arasında her türlüsü
olur. Ama ben taciz yaşını geçtim. RIZA DIŞI MOTİVASYONA HAYIR!
Avukat Kezban HATEMİ:
"Yanaktan makas tacizdir. Genel olarak zararsız veya nezaket icabı
iltifat sayılan sözler dahi, gereksiz yere tekrarlanıyorsa veya iç
çekme gibi çeşitli gereksiz tezahürlerle süsleniyorsa taciz sayılır.
Dokunma tarzındaki davranışlar ise karşı tarafın rızası olmadıkça
mutlaka taciz sayılmalıdır. (Öpme, Hülya Avşar'ın Ricky Martin'e ve
Yeltsin'in sekreterine yaptığı gibi el atmalar vs...) Evet Türkiye'de
makas alma arada bir akrabalık bağı olmadıkça cinsel tacize girer.
Kısa etekli ya da dekolte bluzlü olmak şöyle dursun, çırılçıplak olmak
dahi cinsel tacizi meşru kılmaz. Türkiye'de eskiden "harfendazlık"
denen söz atmaya gelince buna maruz kalmamış kadın da belki hiç
yoktur."
Gazeteci Nurcan AKAD:
"Arkadaş grubunuz dışında kalanların "her türlü" söz veya davranışla
aşırıya gitmesini ben, "kendini bilmezlik" ve "taciz" olarak
nitelerim. Ancak dekolte ve mini etek asla tacize mazeret olamaz.
Ancak, maalesef erkekler bunu böyle algılıyor. Bir kadın biraz frapan,
biraz dekolte giyinmişse mutlaka "aranıyordur"! Açıkca söylemeyenler
bile en azından içlerinden bunu geçiriyor. Ama sadece kadınların
değil, erkeklerin de işyerinde daha "derli toplu", özenli bir görüntü
içinde olmasını savunuyorum doğrusu. Sadece bir kadın yönetici olarak
değil, bir kadın olarak bugüne kadar bir erkeği taciz etmedim.
Başınıza gelmesinden hoşlanmadığınız bir şeyi başkalarına
yapamazsınız."
Yazar Duygu ASENA:
"Kadın iltifatı, arkadaşlarının dokunmasını sever ama karşıdaki daha
güçlüyse, gücünü kullanıyorsa tacizdir, gözünü dikip bakması bile. Ne
kısa etek, ne dekolte, hiçbir şey tacize uğramayı haketmek anlamına
gelmez. Erkeklerin ve bazı kadınların bunları öne sürmesi erkeklere
yapılmış hakaret sayılır aslında; yani demek ki erkek o kadar hayvanca
içgüdülerine göre davranıyor ki, en ufak bir açık yer gördüğünde
saldırıyor! Taciz, her kadının başına gelmiştir. Sokakta, işyerinde,
tabii ki rahatsız edildim. Ama hepsinin karşılığını verdim; ne bileyim
kimine vurdum, kiminin boğazına sarıldım."
Gazeteci Gülten EVREN:
"Böyle bir taciz olayı yaşamadım, yaşamak da istemem. Birlikte
çalışıyorsak, ben engel olmuyorsam tacize girmez. Hanımlar vardır ki
uzaktan ilgi çekmeyi severler, dekolte giyinirler. Neticede karşı
cinsi motive ederler. Ama bu dekolte giymemeyi savunmak değil, doğru
yerde doğru giyinmekten sözediyorum. Benim de başıma geldi tabii. Bir
telefon sapığım vardı. Birgün tam arabama binecekken, elinde çiçekle
"o bendim" diye karşıma çıktı. Saldırdı. Güvenlik müdahale etti."